TỪ Ý TƯỞNG ĐẾN SẢN PHẨM CÔNG NGHỆ: HỌC SINH THPT TRẢI NGHIỆM NGHIÊN CỨU KHOA HỌC TẠI CER

TỪ Ý TƯỞNG ĐẾN SẢN PHẨM CÔNG NGHỆ: HỌC SINH THPT TRẢI NGHIỆM NGHIÊN CỨU KHOA HỌC TẠI CER

(CĐ ĐTĐLHN) – Trường Cao đẳng Điện tử – Điện lạnh Hà Nội tổ chức lớp đào tạo thường xuyên chương trình STEAM gắn với nghiên cứu khoa học dành cho học sinh trung học phổ thông có định hướng phát triển chuyên sâu trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và kỹ thuật. 

Chương trình được triển khai tại Khoa Điện – Tự động hóa, tập trung vào các nội dung về điện – điện tử, hệ thống nhúng, lập trình vi điều khiển, trí tuệ nhân tạo, Internet vạn vật và thiết kế các hệ thống tự động hóa ứng dụng. Học viên của lớp học là những học sinh đang theo học tại các trường THPT trên địa bàn Hà Nội, tham gia chương trình nhằm tiếp cận kiến thức kỹ thuật chuyên sâu và phát triển các dự án nghiên cứu khoa học theo định hướng ứng dụng thực tế.

Ths. Trần Liêm Hiệu – Trưởng khoa Điện – Tự động hóa hướng dẫn các em học sinh tại buổi thực hành.

Khác với hình thức học tập chủ yếu dựa trên lý thuyết, nội dung đào tạo được tổ chức theo phương pháp học tập dựa trên dự án, kết hợp hướng dẫn chuyên môn với thực hành tại phòng thí nghiệm. Dưới sự hỗ trợ của giảng viên Khoa Điện – Tự động hóa, học viên được tiếp cận quy trình phát triển một sản phẩm kỹ thuật, từ phân tích yêu cầu, lựa chọn giải pháp công nghệ, thiết kế sơ đồ nguyên lý, lắp ráp phần cứng đến lập trình, tích hợp hệ thống, kiểm thử và hiệu chỉnh nguyên mẫu.

Trong buổi thực hành, các em học sinh trực tiếp làm việc với những nền tảng phần cứng như Arduino, ESP32, Raspberry Pi cùng các mô-đun cảm biến, thiết bị thu phát tín hiệu, mạch điều khiển và giao diện hiển thị. Việc triển khai trên mô hình thực tế giúp học viên hiểu rõ mối liên hệ giữa các thành phần trong hệ thống, đặc biệt là quá trình thu thập dữ liệu, xử lý tín hiệu, truyền thông giữa các thiết bị và thực thi thuật toán điều khiển. Bên cạnh đó, học viên được hướng dẫn phương pháp kiểm tra từng khối chức năng, phân tích nguyên nhân lỗi và đánh giá khả năng vận hành của hệ thống trong những điều kiện thử nghiệm khác nhau. Việc phát triển các dự án nghiên cứu có tính liên ngành, kết hợp kiến thức điện tử, lập trình, tự động hóa và trí tuệ nhân tạo để giải quyết những bài toán cụ thể.

Giảng viên trao đổi, hướng dẫn học viên về phương pháp nghiên cứu, quy trình triển khai và đánh giá kết quả thực hiện dự án STEAM.

Trong đó, học viên Trần Gia Khánh thực hiện dự án SMARTiSTEM – Bài giảng STEM cho học sinh vùng khó tiếp cận công nghệ. Dự án phát triển mô hình ngôi nhà thông minh sử dụng Arduino UNO, tích hợp cảm biến ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm, cảm biến siêu âm và màn hình hiển thị. Hệ thống được thiết kế theo nguyên lý cảm biến – xử lý – điều khiển – hiển thị, cho phép thực hiện các chức năng giám sát môi trường và điều khiển thiết bị tự động.

Ở hướng nghiên cứu ứng dụng AI và IoT trong giáo dục, học viên Mai Hoàng Bách phát triển dự án “Bàn học thông minh hỗ trợ tương lai”. Mô hình tích hợp hệ thống cảm biến giám sát điều kiện môi trường học tập với camera và các thuật toán thị giác máy tính như MediaPipe, YOLO để hỗ trợ nhận diện tư thế ngồi, trạng thái mất tập trung hoặc ngủ gật. Dự án từng đạt giải Khuyến khích tại Cuộc thi Sáng tạo Thanh thiếu niên, Nhi đồng thành phố Hà Nội lần thứ 21 năm 2025 và tiếp tục được nghiên cứu, cải tiến về phần cứng, thuật toán nhận diện và khả năng vận hành.

Đối với lĩnh vực xử lý ngôn ngữ và tương tác người – máy, học viên Trịnh Bùi Quang Minh nghiên cứu dự án VocaBus AI – hệ thống trợ lý giọng nói hỗ trợ tra cứu tuyến xe buýt dành cho người cao tuổi. Sản phẩm sử dụng vi điều khiển ESP32 kết hợp microphone, mạch khuếch đại âm thanh, loa và màn hình hiển thị, đồng thời khai thác các dịch vụ AI trên nền tảng điện toán đám mây.

Trong khi đó, học viên Đỗ Hà Duy Phong cùng nhóm nghiên cứu triển khai dự án FIREGUIDE – Hệ thống robot thông minh cứu hộ và dẫn đường thoát hiểm trong tòa nhà khi xảy ra cháy. Mô hình kết hợp các nút cảm biến phát hiện lửa, khói sử dụng ESP32, hệ thống xử lý trung tâm Raspberry Pi 5 và nền tảng lập trình Python, Flask để thu thập, xử lý và hiển thị thông tin giám sát.

Các thành viên phối hợp kiểm tra linh kiện, thử nghiệm mạch điện và hoàn thiện các khối chức năng của mô hình nghiên cứu.

Song song với việc triển khai các dự án, giảng viên phụ trách còn hướng dẫn học viên xây dựng phương pháp nghiên cứu khoa học, tổ chức thực nghiệm, ghi nhận dữ liệu, phân tích kết quả và hoàn thiện tài liệu kỹ thuật. Các phương án thiết kế được trao đổi, đánh giá dựa trên nguyên lý hoạt động, tính khả thi, khả năng tích hợp và những giới hạn của mô hình thử nghiệm. Qua đó, học viên từng bước hình thành tư duy thiết kế hệ thống, phương pháp giải quyết vấn đề kỹ thuật và kỹ năng trình bày kết quả nghiên cứu.

Học sinh thực hành đấu nối mạch điện, kiểm tra tín hiệu và tìm hiểu nguyên lý điều khiển động cơ.

Việc tổ chức lớp đào tạo STEAM gắn với nghiên cứu khoa học tại Trường Cao đẳng Điện tử – Điện lạnh Hà Nội tạo điều kiện để học sinh THPT tiếp cận môi trường thực hành kỹ thuật với các thiết bị và nền tảng công nghệ chuyên ngành. Thông qua quá trình phát triển sản phẩm từ ý tưởng đến nguyên mẫu, học viên có cơ hội vận dụng kiến thức Toán học, Vật lý, Tin học vào những bài toán thực tế, đồng thời tích lũy kinh nghiệm về thiết kế, lập trình, tích hợp phần cứng – phần mềm và kiểm chứng giải pháp công nghệ. Đây cũng là cơ sở để học viên tiếp tục hoàn thiện các đề tài nghiên cứu, phát triển năng lực chuyên môn và xác định định hướng học tập trong các lĩnh vực kỹ thuật, công nghệ ở bậc học tiếp theo.

Một số hình ảnh khác:

Phòng TS&TT